Lęk przed intymnością w ujęciu psychoanalitycznym
Chcę związku, ale kiedy ktoś się zbliża, wycofuję się.
Dlaczego sabotuję dobre relacje?
Dlaczego gdy ktoś zaczyna być ważny, zaczynam czuć napięcie?
Dlaczego znikam, kiedy robi się poważnie?
Z tymi pytaniami przychodzą pacjenci, z olbrzmim zaskoczeniem, jak to możliwe, że tak bardzo potrzebują być w związku, ale zderzają się z potężnymi lękami. Lęk przed bliskością nie jest brakiem potrzeby miłości. Jest konfliktem między pragnieniem więzi a lękiem przed zależnością.
W ujęciu psychoanalitycznym nie pytamy dlaczego osoba boi się ludzi, tylko co w historii tej osoby sprawiło, że bliskość zaczęła się kojarzyć z brakiem bezpieczeństwa lub z poczuciem zagrożenia.
Bliskość jako zagrożenie
Dla części osób bliskość nie kojarzy się z bezpieczeństwem, lecz z:
utratą autonomii, byciem kontrolowanym, nadmiernym wymaganiem, emocjonalnym zalewem, odrzuceniem po otwarciu się.
Jeżeli w dzieciństwie ważne relacje były niestabilne, chłodne lub nadmiernie ingerujące, psychika mogła wykształcić mechanizm ochronny:
„Nie angażuj się za bardzo wtedy mniej boli.”
Ten mechanizm działa automatycznie. Nie jest decyzją świadomą.
Ambiwalencja: chcę i nie chcę
Często pojawia się ambiwalencja:
silne zakochiwanie się, intensywne pragnienie bliskości, a potem nagłe wycofanie, chłód, drażliwość. Może wyglądać jak zmiana zdania, a to w istocie uruchomienie wewnętrznego konfliktu.
W psychoterapii psychoanalitycznej przyglądamy się temu, co w relacji budzi dawny lęk. Często nie chodzi o aktualnego partnera, lecz o wcześniejsze doświadczenia zapisane w nieświadomości.
Dlaczego w terapii to się powtarza?
Lęk przed bliskością może pojawić się również w relacji terapeutycznej: spóźnianie się na sesję, fantazje o przerwaniu terapii, dystans emocjonalny, idealizowanie lub dewaluowanie terapeuty. To ważne tematy do przepracowania w procesie terapii.
Relacja terapeutyczna staje się bezpiecznym miejscem, w którym można zobaczyć jak budowany jest dystans, kiedy osoba zaczyna się wycofywać, co czuje, gdy ktoś jest stały i dostępny.
Pracuję online z osobami mieszkającymi za granicą Polski oraz z osobami, które mają utrudniony dostęp do psychoterapii stacjonarnej. Jeśli odnajdujesz siebie w tym, co napisałam – skontaktuj się ze mną przez formularz lub WhatsApp.