Katarzyna Mędrzycka Psychoterapia i Psychoedukacja

Wychodzisz z trudnej rozmowy i zamiast posiedzieć z tym, co czujesz – piszesz długą wiadomość, o której pożałujesz jutro. Albo kupujesz coś, czego nie potrzebujesz. Albo zrywasz relację, o której za tydzień myślisz: po co to zrobiłem? Albo pijesz więcej niż planowałeś. Albo inicjujesz kłótnię bez wyraźnego powodu. To może być acting out. Czym jest acting out? Acting out (dosłownie: odgrywanie, działanie… Dowiedz się więcej: Czym jest acting out? Gdy działamy zamiast czuć

Na początku związku partner wydaje się idealny. Rozumie Cię jak nikt. Jest dokładnie taki, jakiego szukałeś. Czujesz się przy nim jak nigdy. Potem coś się zmienia. Nagle widzisz tylko wady. Irytuje Cię wszystko. Zastanawiasz się, jak w ogóle mogłeś/aś tego kogoś nie widzieć. To nie jest tylko zakochanie i rozkochanie. To idealizacja i dewaluacja. Czym jest idealizacja? Idealizacja to mechanizm obronny, w… Dowiedz się więcej: Idealizacja i dewaluacja – dlaczego tak trudno widzieć partnera realnie

Psychoanalityczne rozumienie kruchości self u dorosłej osoby z ADHD W pracy klinicznej z dorosłymi z ADHD często pojawia się temat tożsamości: brak stałego obrazu siebie, wstyd, że jest się kimś dziwnym, odstającym od otoczenia, a także dopasowywanie się do oczekiwań innych, w miejsce budowania swojego poczucia potrzeb. Psychoanaliza opisuje to jako kruchość organizacji self. Chodzi tu o brak stabilnego, uwewnętrznionego doświadczenia bycia… Dowiedz się więcej: ADHD- relacje a tożsamość

Mentalizacja to zdolność do rozumienia siebie i innych jako istot z wewnętrznym życiem psychicznym. Wyjaśniam, dlaczego zanika właśnie w bliskich relacjach i co z tym zrobić. Wyobraź sobie, że masz kłótnię z partnerem. W pewnym momencie przestajesz widzieć człowieka po drugiej stronie. Widzisz tylko zagrożenie, atak, potwierdzenie swoich najgorszych lęków. I reagujesz nie na to, co on lub ona naprawdę powiedziała, ale na… Dowiedz się więcej: Czym jest mentalizacja i dlaczego ją tracimy w związku?

Czym jest dysocjacja? Dysocjacja to rozpad normalnej integracji świadomości, tożsamości, pamięci lub postrzegania. W łagodniejszej formie to uczucie derealizacji (świat wydaje się nierealny) lub depersonalizacji (poczucie oderwania od własnego ciała lub umysłu). Dysocjacja nie jest chorobą samą w sobie, lecz należałoby uznać ją za mechanizm. Psychika w obliczu przytłaczającego pobudzenia odłącza się od doświadczenia, by je przetrwać. Psychoanalityczne rozumienie dysocjacji W ujęciu… Dowiedz się więcej: Dysocjacja – co dzieje się w umyśle?

Mechanizmy obronne chronią nas przed bólem, którego nie możemy unieść. Czym są, jak działają i kiedy zaczynają przeszkadzać? Wyjaśnienie z perspektywy psychoanalitycznej. Każdy z nas kłamie. Nie zawsze innym, czasem sobie. Nie pamiętamy czegoś, co było bolesne. Racjonalizujemy decyzje, które tak naprawdę podjęliśmy z zupełnie innego powodu. Zaprzeczamy temu, co widzimy, bo prawda jest zbyt trudna do zniesienia. To istota mechanizmu obronnego,… Dowiedz się więcej: Co to jest mechanizm obronny?

Lęk i strach to nie to samo. Strach ma konkretny obiekt, lęk już nie. Wyjaśniam tę różnicę z perspektywy psychodynamicznej i co ona oznacza dla psychoterapii. W języku potocznym używamy słów lęk i strach zamiennie. W psychologii, a w psychoanalizie w szczególności, ta różnica jest fundamentalna. I nie chodzi tylko o semantykę. Chodzi o to, jak rozumiemy cierpienie i skąd ono pochodzi.… Dowiedz się więcej: Czym różni się lęk od strachu? Ujęcie psychodynamiczne

Opór to sygnał, który mówi coś ważnego o tym, co chronimy. Wyjaśniam, czym jest opór w ujęciu psychoanalitycznym. Zdarza się, że ktoś przychodzi na terapię tygodniami, miesiącami i jednocześnie unika mówienia o tym, co najbardziej boli. Przyznaje po wielu sesjach: „właściwie to wiedziałem/wiedziałam od początku, ale jakoś nie mogłam tego powiedzieć”. Zapomina o sesjach, spóźnia się, milknie właśnie wtedy, gdy rozmowa zbliża… Dowiedz się więcej: Opór w psychoterapii – czym jest i dlaczego jest ważny

Co to jest przeniesienie i dlaczego zmienia terapię? Przeniesienie to jedno z kluczowych pojęć psychoanalizy. To ważny aspekt terapii, a nie teoria czy abstrakcja. W języku potocznym przenosić coś oznacza zabrać przedmiot z jednego miejsca w drugie. W psychoanalizie przeniesienie działa podobnie. Tyle, że tym, co zostaje przeniesione są uczucia, oczekiwania i wzorce relacyjne z przeszłości. Lądują one tam, gdzie byśmy się nie… Dowiedz się więcej: Co to jest przeniesienie?

Prośba o pomoc wydaje się prosta. W praktyce bywa jednym z najtrudniejszych doświadczeń relacyjnych. Z perspektywy gabinetu widać, że trudność z proszeniem rzadko wynika z braku potrzeb. Wynika z tego, co psychika nauczyła się robić z potrzebami: ukrywać je, minimalizować, tłumaczyć sobie, że są nieważne. Potrzeba a zagrożenie W psychoanalitycznym rozumieniu potrzeba relacyjna taka jak potrzeba bliskości, wsparcia, bycia widzianą jest czymś… Dowiedz się więcej: Dlaczego tak trudno prosić o pomoc?

Wiele par przychodzi do terapii z przekonaniem, że ich problem dotyczy komunikacji. Gdyby tylko nauczyli się lepiej rozmawiać, byłoby inaczej. Komunikacja jest ważna. Często to, o czym para się kłóci, nie jest tym, o co tak naprawdę chodzi. Powierzchnia i głębokość konfliktu W psychoanalitycznym rozumieniu relacji partnerskiej konflikt ma zazwyczaj dwa poziomy. Poziom powierzchniowy, kłótnia o zmywarkę, o spędzanie czasu, o podział… Dowiedz się więcej: Powtarzające się konflikty w związku, o co naprawdę się kłócimy?

Nie każda samotność wynika z braku kontaktu z ludźmi. Niektóre z najtrudniejszych samotności przeżywamy wewnątrz relacji. Paradoks bliskości polega na tym, że im bardziej ktoś jest ważny, tym więcej zagrożenia może nieść. Tak psychika nauczyła się, że bliskość bywa bolesna i trzeba być ostrożnym. Lęk przed pochłonięciem i lęk przed porzuceniem W psychoanalitycznym ujęciu osobowości często spotyka się dwa podstawowe lęki relacyjne.… Dowiedz się więcej: Kiedy bliskość przeraża bardziej niż samotność

Są osoby, które mówią o sobie, że się nie złoszczą. Że nigdy nie czują złości, albo czują ją rzadko, tylko w naprawdę skrajnych sytuacjach. W gabinecie to zdanie często jest punktem wyjścia do ważnej pracy. Złość jako informacja Złość jest afektem, który pełni funkcję ochronną. Informuje o naruszeniu granicy, o niezaspokojeniu potrzeby, o tym, że coś jest nie tak. W zdrowym funkcjonowaniu… Dowiedz się więcej: Złość, której nie ma, czyli kilka słów o tłumieniu afektu

Kiedy rozmawiam z pacjentami z ADHD, słyszę podobne historie: o intensywności emocji z nowopoznanymi ludźmi, o szybkim tempie angażowania się, o emocjonalnym przebiegu tych nowych znajomości. W klasycznym ujęciu ADHD mówi się o impulsywności. W ujęciu psychoanalitycznym, szczególnie w myśleniu, które rozwijał Mollon, widzimy coś więcej. Zwraca szczególną uwagę głęboka nadwrażliwość na relacyjne zranienie. ADHD jako nadreaktywność układu przywiązania Osoby z ADHD… Dowiedz się więcej: Jak radzić sobie z relacjami mając ADHD?

Lęk przed intymnością w ujęciu psychoanalitycznym Chcę związku, ale kiedy ktoś się zbliża, wycofuję się. Dlaczego sabotuję dobre relacje? Dlaczego gdy ktoś zaczyna być ważny, zaczynam czuć napięcie? Dlaczego znikam, kiedy robi się poważnie? Z tymi pytaniami przychodzą pacjenci, z olbrzmim zaskoczeniem, jak to możliwe, że tak bardzo potrzebują być w związku, ale zderzają się z potężnymi lękami. Lęk przed bliskością nie… Dowiedz się więcej: Dlaczego boję się bliskości?

Powtarzalność wyborów w relacjach w ujęciu psychoanalitycznym Czy znasz ten cykl? „Znowu to samo” Partner emocjonalnie niedostępny Partner w innym związku Partner, który nie chce zaangażowania Partner chłodny, zdystansowany Po rozstaniu pojawia się obietnica: „Nigdy więcej.” A potem historia się powtarza. Dlaczego? Przymus powtarzania W psychoanalizie mówimy o przymusie powtarzania, czyli nieświadomej tendencji do odtwarzania dawnych wzorców relacyjnych. Nie wybieramy przypadkowo. Często… Dowiedz się więcej: Dlaczego wybieram niedostępnych partnerów?

Perfekcjonizm często bywa nagradzany. Dobre wyniki, odpowiedzialność, uznanie. A jednak wiele osób zgłaszających się na psychoterapię psychoanalityczną online mówi o chronicznym zmęczeniu, napięciu i niemożności odpuszczenia. Nie chodzi tylko o wysokie standardy, chodzi o wewnętrzny przymus. W ujęciu psychoanalitycznym perfekcjonizm bywa odpowiedzią na wczesne doświadczenia relacyjne. Dziecko, które uczy się, że miłość lub uwaga zależą od osiągnięć, może w dorosłości utrzymywać ten… Dowiedz się więcej: Perfekcjonizm a wyczerpanie – gdy wewnętrzne wymagania nie dają odpocząć

Poczucie izolacji w czasach zmian społecznych – psychoanalityczne rozumienie współczesnej samotności. Dlaczego dziś czujemy się bardziej samotni? Współczesne zmiany społeczne, mobilność, cyfryzacja, praca zdalna, kultura wydajności zmieniły sposób budowania relacji. W refleksji klinicznej rozwijanej w środowisku American Psychoanalytic Association podkreśla się, że przyspieszenie kulturowe wpływa na: powierzchowność kontaktów, skrócenie czasu budowania więzi, fragmentaryzację tożsamości, wzrost lęku przed byciem niewystarczającym. To oczywiście spojrzenie… Dowiedz się więcej: Samotność i izolacja w XXIw.

7. A jeśli rozstanie jest nieuniknione? Psychoanalityczna terapia par nie ma na celu utrzymania związku za wszelką cenę. To zdecydowanie różni podejście psychoanalityczne od innych. Celem jest ustalenie dorosłej pozycji i wzięcie odpowiedzialności za decyzje i rozstanie. Czasem efektem pracy jest: świadome rozstanie, przepracowanie wrogości, zatrzymanie powtarzania destrukcyjnych wzorców w kolejnych relacjach. Czasem kryzys jest sygnałem, że relacja była oparta na nieświadomym… Dowiedz się więcej: Terapia par w ujęciu psychoanalitycznym: gdy związek jest w głębokim kryzysie i grozi rozstanie część 2

Kiedy para trafia do gabinetu w momencie, w którym jedno z partnerów mówi: „To już koniec”, a drugie: „Nie chcę tego stracić” nie pracujemy wyłącznie nad konfliktem. Pracujemy z rozpadem wewnętrznego świata obojga partnerów. To specyficzny moment relacji, gdy grozi bezpowrotny rozpad. W ujęciu psychoanalitycznym kryzys relacji nie jest jedynie sumą nieporozumień. Jest momentem, w którym uruchamiają się najgłębsze lęki: przed utratą,… Dowiedz się więcej: Terapia par w ujęciu psychoanalitycznym: gdy związek jest w głębokim kryzysie i grozi rozstanie część 1

Warto rozważyć terapię, jeśli czujesz, że ADHD realnie utrudnia Ci codzienne funkcjonowanie: masz trudność z organizacją, kończeniem zadań, zarządzaniem czasem lub emocjami, masz zmienność nastroju, nadmiarową ilość pobudzeń emocjonalnych, nadmiar myśli. Sygnałem może być też wewnętrzny chaos, impulsywne decyzje, przeciążenie, częste poczucie winy (powinnam/powinienem ogarniać lepiej) albo trudności w relacjach. Jeśli czujesz nadmierną zależność w relacji, łatwo aktywizuje się lęk przed odrzuceniem,… Dowiedz się więcej: ADHD – kiedy zgłosić się na terapię

ADHD to nie tylko problemy z koncentracją czy nadmierna aktywność. To zaburzenie neurologiczne, które wpływa na uwagę, impulsywność, regulację emocji i poczucie stabilności wewnętrznej. Dorośli z ADHD często doświadczają trudności w organizowaniu codziennego życia, planowaniu zadań, utrzymywaniu rutyn i relacji z innymi. Często czują też wewnętrzny chaos, w tym fragmentaryczność myśli i emocji, poczucie rozpadającego się self, które utrudnia spójne odczuwanie siebie… Dowiedz się więcej: ADHD – jak to naprawdę wygląda

Terapia jako praca nad strukturą, nie tylko zachowaniem Wiele podejść do ADHD koncentruje się na: strategiach organizacyjnych, technikach zarządzania czasem, farmakoterapii, psychoedukacji. To ważne elementy wsparcia. Jednak z perspektywy psychoanalitycznej objawy są często powiązane z głębszą organizacją psychiczną. Jeśli nie rozumiemy: relacyjnego źródła napięcia, historii wstydu, mechanizmów obronnych, wówcza regulacja objawów będzie powierzchowna. Psychoterapia psychoanalityczna online pozwala badać nie tylko zachowanie, ale… Dowiedz się więcej: ADHD – dlaczego sama regulacja objawu nie wystarcza?

Rozproszone self i zależność od zewnętrznego potwierdzenia to ważne aspekty pracy terapeutycznej u osób w spektrum ADHD. Wielu dorosłych z ADHD mówi: Nie wiem, kim jestem. Dostosowuję się do sytuacji. Moje zainteresowania zmieniają się szybko. To doświadczenie może wynikać z rozproszonej struktury tożsamości, w której poczucie siebie jest silnie zależne od kontekstu i relacji. Jeżeli wewnętrzne poczucie stabilności nie zostało w pełni… Dowiedz się więcej: ADHD a tożsamość

W spektrum ADHD często pojawia się problem intensywności w relacji, lęk przed odrzuceniem i niestabilność więzi. Można powiedzieć, że relacje mają dynamiczny przebieg. Osoby opisują: silne przywiązanie na początku, hiperfokus na partnerze, nadwrażliwość na sygnały odrzucenia. Reakcje na minimalne zmiany w zachowaniu partnera mogą być bardzo silne. Te minimalne wydawałyby się zmiany aktywują niepokój związany z niestabilnością, niezrozumiałymi zmianami i brakiem kontroli.… Dowiedz się więcej: ADHD i relacje

ADHD to chaos, który może być widziany na zewnątrz, ale też taki, którego w ogóle nie widać. ADHD to nie tylko problemy z koncentracją czy nadpobudliwość – to trudność w samoregulacji uwagi, emocji i zachowań. W praktyce oznacza to, że codzienne obowiązki, planowanie czy utrzymanie porządku mogą wydawać się ciągłym wyzwaniem. Osoby z ADHD często doświadczają braku spójnego ego, czyli poczucia fragmentarycznego… Dowiedz się więcej: ADHD- chaos w środku i na zewnątrz

fragment „Krajobrazu z chmurami” autorstwa Rogera Fentona, 1856 Proponuję spojrzeć na wstyd nie od strony emocji, tylko pęknięcia w strukturze Self. W potocznym rozumieniu wstyd bywa traktowany jako emocja związana z oceną społeczną. Wstyd ma znacznie głębszy wymiar w psychoanalitycznym ujęciu osobowości. Nie jest reakcją na sytuację, a doświadczeniem naruszenia spójności self. W przeciwieństwie do poczucia winy, która dotyczy działania (poczucie, że… Dowiedz się więcej: Wstyd jako afekt w ujęciu psychoanalitycznej koncepcji Self

fragment „Spring Trees and Grasses by a Stream” autorstwa anonimowego, przełom XVII i XVIII wieku Proponuję przyjrzeć się ujęciu psychoanalitycznemu: ciało jako miejsce przechowywania niewyregulowanego i niezmentalizowanego afektu. „Moje ciało nie potrafi się wyłączyć”, czy znasz taki stan? Dorosłe osoby z ADHD zmagają się z trudnością z zaśnięciem mimo zmęczenia, napięciami w karku, szczęce, brzuchu, uczuciem wewnętrznego pobudzenia, czy gonitwą myśli nasilającą… Dowiedz się więcej: Bezsenność, napięcia somatyczne a ADHD

fragment szkicu „Widok z góry Holyoke, Northampton, Massachusetts po burzy (Starorzecze)” autorstwa Thomasa Cole’a, 1836 Objawy, które najczęściej zgłaszają pacjenci, to: kołatanie serca, duszność, ucisk w klatce piersiowej, zawroty głowy, szumy uszne, derealizację, napięcie mięśniowe, fizyczne i psychiczne unieruchomienie, bezsenność. W ataku paniki dochodzi do nagłego zalewu objawów somatycznych połączonych z lękiem przed śmiercią lub utratą kontroli. Z perspektywy medycznej to reakcja… Dowiedz się więcej: Lęk i atak paniki w ujęciu psychoanalitycznym – objawy i przyczyny

fragment martwej natury z książkami, autorstwa Williama Notmana, datowana na lata 1870–80 Współczesna narracja koncentruje się na objawach osiowych ADHD: trudność w koncentracji, impulsywność, nadmierna aktywność psychoruchowa. Ponadto, pojawiają się problemy z organizacją, regulacją uwagi, emocjonalną niestabilnością. Obserwacje kliniczne pokazują, że objawy te potrafią wywoływać zaburzenia lękowe, depresyjne, czy uzależnienia. Psychoanaliza próbuje sięgnąć głębiej. Co oznacza rozproszenie, przed czym broni nadmierna aktywność,… Dowiedz się więcej: ADHD w ujęciu psychoanalitycznym

fragment „Landscape with Stars” autorstwa Henri-Edmonda Delacroix, 1905–1908 Wybór emocjonalnie niedostępnego partnera rzadko jest świadomą decyzją. Z perspektywy gabinetu, to najczęściej nieświadome odtworzenie znanego wzorca. Konsekwencje takich nieświadomych wyborów przynoszą najczęściej ból i rozczarowanie, często zwątpienie w siebie, w swoją wartość, a także brak wiary w relację. Najczęściej to zwątpienie towarzyszy do momentu, aż znowu napotka się kolejną osobę, która wraz ze… Dowiedz się więcej: Dlaczego wybieram niedostępnych partnerów?

fragment pracy „Hummingbird and Apple Blossoms” autorstwa Martina Johnsona Heade’a, 1875 Czy psychoterapia online jest skuteczna? Często osoby zastanawiają się, czy rozmowa przez ekran może być równie skuteczna jak spotkanie w gabinecie. Wątpliwość ta jest zrozumiała, w końcu psychoterapia kojarzy się z fizyczną obecnością, wspólną przestrzenią, stałym miejscem. W praktyce klinicznej okazuje się jednak, że o skuteczności terapii nie decyduje samo miejsce,… Dowiedz się więcej: Czy psychoterapia online jest skuteczna?

fragment pracy „A Sacred Sheet Sent from Holy Mother Wisdom by Her Angel of Many Signs” autorstwa Semanthy Fairbanks and Mary Wicks, 1843 Jak wygląda pierwsza sesja psychoterapii online? Decyzja o rozpoczęciu psychoterapii często wiąże się z niepewnością.  Wiele osób zastanawia się, jak wygląda pierwsza sesja psychoterapii online i czego mogą się spodziewać. Pierwsze spotkanie ma charakter konsultacyjny. Nie jest jeszcze właściwą… Dowiedz się więcej: Q&A: Jak wygląda pierwsza sesja psychoterapii online?